P e t e r A t e n T h e a t e r

Roet
 
4 dames ~ 3 heren
uitgegeven door De Toneelcentrale 6001 BESTEL
 
Elisabeth wordt 85 en haar dochter Rita verrast haar met een weekend in een bungalowpark. Ook de rest van de familie is aanwezig. De meningen over het nut van de viering lopen echter sterk uiteen. Elisabeth lijdt namelijk aan de ziekte van Alzheimer, zodat het hele 'feest' aan haar voorbij gaat. Bovendien liggen de kinderen voortdurend met elkaar overhoop. In het bijzijn van Elisabeth worden ettelijke discussies gevoerd over rondslingerend speelgoed, roken, vervroegd pensioen, smetvrees, euthanasie en kippenpootjes.
 
Harm komt driftig op met een schaal zwartgeblakerde kippenbouten en begint ze één voor één in de open haard te smijten. Ellie en Rita kijken er verbaasd naar.
 
RITA
Harm, waar ben je in godsnaam mee bezig!
 
HARM
Waar ik mee bezig ben? Dat zie je toch! Zwart! Alles is zwart! Ik voel me net een gerookte paling!
 
Smijt de schaal ook in de open haard.
 
RITA
Harm, doe normaal!
 
HARM
Ik ben verdorie drie uur met die bouten bezig geweest!
 
RITA
Ja, dat weet ik wel!
 
HARM
Drie uur! En waarvoor?
 
RITA
Haal ze dan van de barbeque af als ze klaar zijn!
 
HARM
Wat?
 
RITA
Haal ze eraf als ze klaar zijn! Mijn god! Ik moet je altijd alles voorkauwen!
 
HARM
Waar moet ik er mee heen als ze klaar zijn! Niemand eet ervan!
 
RITA
Dat blijft wel even warm Harm!
 
HARM
Nou, jij had blijkbaar hele andere dingen aan je hoofd!
 
Doet zijn schort af. Piet komt op, nog steeds kluivend.
 
HARM
't Zag er niet naar uit dat je trek had!
 
RITA
Schreeuw niet zo tegen me!
 
HARM
Ach wat! Jij hebt mij toch ook gewoon afgeblaft!
 
RITA
Harm!
 
Harm trekt driftig zijn jack uit.
 
HARM
En dat rotjack hoef ik ook niet meer! Ik stik de moord in die synthetische rommel!
 
RITA
Harm!!
 
HARM
Nee niks! Ik ben 't zat!
 
Smijt zijn jack op de grond.
 
PIET
Ze zijn verrukkelijk hoor.
 
RITA
Harm, raap dat op!
 
PIET
Echt verrukkelijk.
 
ELLIE
Hou je mond.
 
PIET
't Is waar.
 
ELLIE
Dat zal wel, maar de rest ligt in de open haard.
 
RITA
Raap dat op!
 
HARM
Nee.
 
RITA
Wel verdorie, ik vraag 't niet nog een keer!
 
HARM
Nee!
 
Rita raapt het jack op.
 
RITA
O, je bent onmogelijk! Weet je dat?! Je bent gewoon... Kan zo naar Zimbabwe!
 
HARM
De Noordpool is beter!
 
Interview met Peter Aten in het Noord-Hollands Dagblad van donderdag 13 april 2000 door Saskia Nassenstein
 
WTG HEEFT VERTROUWEN IN 'ROET' VAN 'EIGEN' PETER ATEN
 
De afgelopen jaren kwam toneelvereniging WTG steeds voor de dag met een gedegen blijspel. Zo'n stuk waarbij bij voorbaat vaststond dat het een succes zou worden. Dit keer speelt WTG niet op zeker. Gekozen is voor 'Roet' van Peter Aten. Aten is een aankomend schrijver, afkomstig uit de eigen gelederen van de toneelgroep en 'Roet' is nog nooit gespeeld. Een gewaagde onderneming van WTG. Maar de groep heeft er vertrouwen in, want Aten is ook de auteur van de eenakter 'Duifje' en die viel bij het publiek zeer in de smaak.
 
'Roet wordt dit weekeinde twee keer opgevoerd in De Bres in Wormerveer. Twee van de zeven rollen worden gespeeld door een Aten: zijn moeder Mia en zijn tante Marjan. De auteur die voorheen zijn eigen stukken regisseerde, maakt zich niet al te druk over de uitvoering van zijn werkstuk. "Ik heb het uit handen gegeven. Geen tijd. Joss Fluhr doet de regie en zij is heel enthousiast. Af en toe ben ik wel eens gaan kijken en wat ik zag beviel," zegt Aten voorzichtig.
 
De 32-jarige Aten doet al heel lang aan toneelspelen en WTG is zijn vereniging. Zoals te verwachten van een telg uit de familie Aten. Maar deze Aten schrijft ook. "Deed ik als kind al. Verhaaltjes en toneelstukjes. Het komt door mijn moeder, denk ik," zegt Aten. "Ik ging al vroeg mee naar toneel en ik vond het leuk. Bovendien werd ik op de basisschool aangemoedigd om toneelstukjes te schrijven." Rond z'n twintigste ging Aten zich serieus bezighouden met schrijven en sinds een paar jaar timmert hij aan de weg als auteur. Een aantal van zijn stukken is uitgegeven en een drietal is opgevoerd op eenakterfestivals.
 
Aten, die een opleiding aan de Rietveld Academie heeft gevolgd, is werkzaam als grafisch vormgever bij het Nederlands Omroep Productiebedrijf (NOB). "Een vaste baan. Ik ben niet geboren voor het vrije kunstenaarsschap. Het schrijven doe ik erbij. M'n werk is leuk, maar schrijven ook. En ik heb het nodig. Ik kan er m'n creativiteit in kwijt."
 
'Roet', Atens tweede avondvullende stuk, dateert van vier jaar geleden. "Sindsdien ben ik niet meer aan een lang stuk toegekomen. Wel aan eenakters. Inmiddels heb ik een aardige buffer waaruit men kan putten. In de periode dat ik tijd genoeg had, heb ik best veel gedaan. In het begin was ik heel onzeker over wat ik schreef. Ik schatte mezelf niet zo hoog in. Maar na de opvoering van m'n tweede eenakter, door Will Broerse en Jaap Jongh van WTG, kreeg ik wat meer zelfvertrouwen. Iedereen vond het een goed stuk. En door het succes van 'Duifje' kreeg ik nog wat meer zekerheid. Maar ik heb bij WTG nooit gezegd: Jullie moeten een stuk van mij gaan spelen. Op een gegeven moment was de tijd gewoon rijp om te zeggen: Ik heb iets op de plank liggen." Aten gaf 'Roet' ter lezing aan Will Broerse. "Zij fungeerde als klankbord. Ze is best kritisch, maar ik had vertrouwen in haar mening. Daar had ik wat aan." Alvorens de toneelgroep met 'Roet' aan de slag ging heeft Aten het stuk kritisch bekeken en het een en ander gewijzigd en geschrapt. "Maar veel heb ik er niet meer aan gedaan. Het zit goed in elkaar. Het bevalt je, of niet."
 
'Roet', dat vorig jaar is uitgegeven door de NVA, speelt zich af in een bungalowpark. In een van de bungalows heeft zich een familie verzameld om de verjaardag van de 85-jarige moeder te vieren. Een zinloos feestje, want de moeder heeft Alzheimer. Aten: "Ik kwam op het idee toen ik met m'n schoonfamilie in zo'n park was. Ik stelde mij zo'n familie in een bungalow voor. Al die zure gezichten. Maar wel triest. In het stuk laaien de discussies hoog op, maar ik heb het zo geschreven dat er ook veel te lachen valt. Ik wil dat mensen een leuke avond hebben, maar ze ook laten nadenken over iets. In dit geval euthanasie, over de dood. Voor mij is een stuk geslaagd als men het leuk vindt en erover blijft nadenken of napraten."
 
Aten wordt, zegt hij, gefascineerd door de dood en door alles wat met de dood te maken heeft. "En door wrikkende relaties. Serieuze thema's, verpakt in een goed verhaal met af en toe wat kolder en met een onverwachte clou op het eind. Een beetje bizar. Ze zeggen dat ik in de trant van Roald Dahl schrijf, maar daarvan was ik me niet bewust. Ik heb alleen zijn kinderboeken gelezen. Later heb ik een bundel van hem gekocht. Na een paar verhalen ben ik gestopt met lezen. Ik was bang dat ik ideeën van mezelf zou tegenkomen."
 
WTG tijdens een repetitie van 'Roet'
 
Recensie in het Noord-Hollands Dagblad van maandag 17 april 2000 door Saskia Nassenstein
 
'ROET' VAN WTG STOND ALS EEN HUIS
 
Een nimmer gespeeld stuk van en aankomend toneelschrijver op het repertoire nemen, vereist moed. WTG had de moed om 'Roet' van de jonge Peter Aten op de planken te brengen. De première van 'Roet' werd een gedenkwaardige gebeurtenis.
 
Het stuk van de uit de WTG-gelederen afkomstige Aten stond als een huis en de voorstelling sloeg in als een bom. Zet een paar families die slecht met elkaar overweg kunnen bij elkaar en het gehakketak is niet van de lucht. In 'Roet' drijft toneelschrijver Peter Aten twee zussen, een broer en hun partners bijeen in een bungalowpark. Eenmaal gevangen in een bungalow komen de verwijten los en het duurt niet lang of ze kunnen elkaars bloed wel drinken. Dat de reden van hun samenkomst de verjaardag van hun aan Alzheimer lijdende moeder is, is slechts bijzaak. Moeder doet er niet toe. Het eigenbelang staat voorop.
De personages in 'Roet' zijn absoluut niet aardig ook al denken ze van wel. De alles regelende Rita (Mia Aten) vindt zichzelf heel sociaal, maar is bazig en drammerig. Haar keurige man Harm (Dolf Alberts) is een slappe Tinus die zich uit gemakzucht laat koeioneren. Haar broer Piet (Jaap Jongh), een succesvol zakenman, is een zelfingenomen kwast en haar schoonzus Ellie (Marjan Aten) een egoïstisch kreng die vindt dat zij de wijsheid in pacht heeft. In schril contrast met dit kwartet ego's staan zus Sophie (Ria Jak), een beklagenswaardig wezen dat aan smetvrees lijdt en haar aan de kant gezette echtgenoot (Guido Hagen).
 
Hoewel ze aanvankelijk nog wel te pruimen zijn, vertonen de karakters steeds meer scherpe kantjes. Als het geheel zich toespitst rond de kwestie euthanasie geven de diverse familieleden weinig blijk van mededogen. Dat Sophie in ernstige psychische nood verkeert en bezig is zelfmoord te plegen ontgaat hen. Ze hebben het te druk met zichzelf.
 
Aten laat de toeschouwer aangaande het verschijnsel 'mens' weinig illusies. Deprimerend, zou je zeggen, maar hij verpakt zijn zwartgallige visie bijzonder aantrekkelijk. De teksten zijn vlot, vermakelijk en af en toe om te schateren. Als het wat diepzinnig moet zijn, loopt het echter allemaal wat stroef. Aten is op z'n best in dialogen tussen personen die elkaar de waarheid zeggen. Of beter: 'toebijten'. Marjan Aten (het kreng) had de meest venijnige tekst en benutte haar kans om te excelleren. Mia Aten, Dolf Alberts en Jaap Jongh hadden weinig moeite met hun karakters. De gestoorde Sophie en haar man waren door de schrijver minder duidelijk gekarakteriseerd en dat was te merken aan de vertolkingen van Ria Jak en Guido Hagen. De na afloop gehuldigde Ank Stelling was volstrekt geloofwaardig als de demente moeder. Een formidabele prestatie.
 
Joss Fluhr zorgde voor een begripvolle regie met veel aandacht voor details. De subtiel gebruikte muziekflarden waren goed gekozen en sfeervol. Een verrassing was de slotscene. Het filmisch aandoende einde van 'Roet' was oogstrelend en onverwacht aangrijpend. Aten en WTG hebben samen de sprong gewaagd en de overkant glansrijk gehaald.
 
Mia Aten en Dolf Alberts in 'Roet'
 
Trailer van Roet. WTG in 2000



Toneelgroep Mare in 'Roet'

Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl